انتقال پنس یکی از مهمترین مهارتها بعد از رسم الگوی پایه بالاتنه است. در الگوی مولر، پنسها فقط برای ایجاد فرم مناسب روی بدن استفاده نمیشوند؛ بلکه میتوان محل آنها را تغییر داد و از همین تغییر برای طراحی مدلهای مختلف لباس استفاده کرد.
در انتقال پنس، حجم اصلی پنس از بین نمیرود بلکه از یک محل به محل دیگری منتقل میشود. برای این کار معمولاً نقطه سینه به عنوان محور در نظر گرفته میشود، خط محل جدید پنس تا این نقطه رسم شده و با بستن پنس قبلی، پنس جدید به صورت خودکار باز میشود.
انتقال پنس در الگوی مولر چیست؟
پنس در الگوی بالاتنه وظیفه تبدیل سطح صاف پارچه به فرم سهبعدی متناسب با بدن را بر عهده دارد. در قسمت جلو، برجستگی سینه یکی از مهمترین دلایل ایجاد پنس است.
محل اولیه پنس در الگوی پایه الزاماً محل نهایی آن در لباس نیست. طراح میتواند با حفظ مقدار اصلی پنس، محل آن را به سرشانه، پهلو، کمر، یقه یا حلقه آستین منتقل کند.
در منابع آموزشی سیستم M. Müller & Sohn نیز جابهجایی پنس و تبدیل آن به خطوط برش و خطوط طراحی به عنوان یکی از تکنیکهای اصلی توسعه الگوی پایه معرفی شده است.
چرا پنس را جابهجا میکنیم؟
هدف اصلی انتقال پنس تغییر ظاهر و طراحی لباس بدون از بین بردن حجم لازم برای قرار گرفتن لباس روی بدن است.
یک الگوی پایه ممکن است پنس سینه مشخصی داشته باشد، اما همان حجم را میتوان در طرح نهایی به شکلهای مختلفی استفاده کرد.
- انتقال پنس به سرشانه
- انتقال پنس به خط پهلو
- انتقال پنس به کمر
- انتقال پنس به یقه
- انتقال پنس به حلقه آستین
- تقسیم یک پنس به دو یا چند پنس کوچکتر
- تبدیل پنس به برش پرنسسی یا خطوط طراحی
- تبدیل مقدار پنس به چین یا پیلی در برخی مدلها
اصل مهم در انتقال پنس
مهمترین اصل این است که انتقال پنس نباید حجم اصلی موردنیاز الگو را به صورت تصادفی حذف کند. اگر یک پنس بسته شود، مقدار آن باید در محل دیگری از الگو باز شود؛ مگر اینکه طراح عمداً بخشی از حجم را با روش دیگری مانند برش، چین یا فرمدهی پارچه کنترل کند.
به زبان ساده، محل پنس تغییر میکند اما عملکرد آن در ایجاد فرم سهبعدی لباس باقی میماند.
نقطه سینه در انتقال پنس چه اهمیتی دارد؟
بیشتر انتقالهای پنس سینه حول نقطه برجستگی سینه انجام میشوند. این نقطه در الگوی پایه مشخص شده و محور اصلی دوران پنس محسوب میشود.
در هنگام انتقال، خطی از محل جدید پنس به سمت نقطه سینه رسم میشود. سپس الگو روی این خط برش خورده و پنس قبلی بسته میشود. با بسته شدن پنس قبلی، خط جدید باز شده و حجم پنس به محل تازه منتقل میشود.
در الگوی نهایی معمولاً نوک پنس مستقیماً روی نقطه برجستگی سینه قرار نمیگیرد. مقدار عقبنشینی نوک پنس به مدل، سایز و نوع لباس بستگی دارد و باید در مرحله تکمیل الگو تنظیم شود.
روش اصلی انتقال پنس به صورت مرحلهبهمرحله
مرحله اول: الگوی پایه را آماده کنید
ابتدا یک کپی از الگوی پایه بالاتنه تهیه کنید. بهتر است هیچگاه عملیات مدلسازی را مستقیماً روی نسخه اصلی و اصلاحشده الگوی پایه انجام ندهید.
مرکز جلو، خط کمر، خط پهلو، حلقه آستین، سرشانه، یقه و نقطه سینه باید روی نسخه کپی مشخص باشند.
مرحله دوم: محل جدید پنس را انتخاب کنید
مشخص کنید پنس قرار است به کدام قسمت منتقل شود. برای مثال اگر پنس جدید باید از سرشانه آغاز شود، نقطه مناسب روی خط سرشانه را تعیین کنید.
مرحله سوم: خط انتقال را رسم کنید
از محل انتخابشده یک خط مستقیم تا نقطه سینه رسم کنید. این خط مسیر باز شدن پنس جدید است.
مرحله چهارم: خط جدید را برش دهید
الگو را از محل جدید به سمت نقطه سینه برش دهید. در انتهای خط بهتر است مقدار بسیار کمی از کاغذ باقی بماند تا قطعات همچنان در نقطه سینه به یکدیگر متصل باشند و امکان چرخش داشته باشند.
مرحله پنجم: پنس قدیمی را ببندید
دو ضلع پنس قبلی را روی یکدیگر قرار دهید. همزمان با بسته شدن پنس قدیمی، خط برش جدید باز میشود.
فضای ایجادشده همان حجم پنس قبلی است که اکنون به محل جدید منتقل شده است.
مرحله ششم: پنس جدید را رسم کنید
دو لبه بازشده را به عنوان اضلاع پنس جدید مشخص کنید. سپس محل نوک نهایی پنس را با توجه به مدل و فرم بدن از نقطه سینه فاصله دهید.
مرحله هفتم: خطوط الگو را اصلاح کنید
بعد از انتقال پنس ممکن است بعضی خطوط مانند سرشانه، پهلو یا یقه نیاز به اصلاح جزئی داشته باشند. خطوط را با خطکش یا پیستوله مجدداً صاف و یکدست کنید.
انتقال پنس سینه به سرشانه
انتقال پنس به سرشانه یکی از رایجترین تمرینهای مدلسازی است و میتواند در طراحی انواع بلوز، پیراهن و لباسهای زنانه استفاده شود.
- روی خط سرشانه محل موردنظر برای پنس را مشخص کنید.
- از این نقطه خطی تا نقطه سینه رسم کنید.
- خط را تا نزدیک نقطه سینه برش دهید.
- پنس اصلی سینه را ببندید.
- با بسته شدن پنس اولیه، خط سرشانه باز خواهد شد.
- اضلاع پنس جدید را مشخص و نوک آن را اصلاح کنید.
محل دقیق پنس روی سرشانه میتواند متناسب با طرح لباس تغییر کند؛ بنابراین الزامی وجود ندارد که همه پنسهای سرشانه دقیقاً از یک نقطه شروع شوند.
انتقال پنس سینه به خط پهلو
پنس پهلو یکی از رایجترین انواع پنس در بالاتنه زنانه است. برای ایجاد آن، خط انتقال از نقطهای روی پهلو به سمت نقطه سینه رسم میشود.
- محل شروع پنس روی خط پهلو را تعیین کنید.
- از آن نقطه تا نقطه سینه خط بکشید.
- روی خط جدید برش ایجاد کنید.
- پنس قبلی را کاملاً ببندید.
- بازشدگی ایجادشده روی پهلو را به عنوان پنس جدید رسم کنید.
بعد از انتقال، نوک پنس را متناسب با فرم سینه از نقطه برجستگی سینه عقب ببرید تا پس از دوخت، نوک تیز یا برآمدگی نامناسب روی لباس ایجاد نشود.
انتقال پنس سینه به کمر
در بسیاری از الگوهای بالاتنه میتوان مقدار پنس سینه را به سمت کمر منتقل کرد. این روش امکان ایجاد یک پنس بزرگتر یا ترکیب پنسهای سینه و کمر را فراهم میکند.
ابتدا از محل موردنظر روی کمر خطی به سمت نقطه سینه رسم کنید. سپس این خط را برش داده و پنس قبلی را ببندید. مقدار بستهشده در خط کمر باز خواهد شد.
بعد از انتقال باید فرم خط کمر کنترل شود، زیرا باز و بسته شدن پنس میتواند شکل لبه الگو را تغییر دهد.
انتقال پنس به یقه
انتقال پنس به یقه امکان ایجاد مدلهای متفاوت و خطوط طراحی جذاب را فراهم میکند. در این روش محل موردنظر روی خط یقه انتخاب شده و به نقطه سینه متصل میشود.
پس از برش خط و بستن پنس قبلی، حجم پنس در یقه باز میشود. این مقدار میتواند به صورت پنس دوخته شود یا در بعضی طراحیها به چین، پیلی یا خطوط مدل تبدیل شود.
پس از مدلسازی باید خط یقه مجدداً کنترل و با خطکش منحنی اصلاح شود تا شکستگی نامناسب ایجاد نشود.
انتقال پنس به حلقه آستین
پنس حلقه آستین از قسمت حلقه به سمت سینه امتداد پیدا میکند. برای ایجاد آن، نقطه مناسبی روی حلقه انتخاب شده و خط انتقال تا نقطه سینه رسم میشود.
بعد از برش و بستن پنس اولیه، پنس جدید در حلقه باز میشود. در پایان باید منحنی حلقه آستین مجدداً کنترل شود تا در محل شروع پنس زاویه ناخواسته ایجاد نشود.
تقسیم یک پنس به دو پنس
تمام حجم پنس الزاماً نباید در یک محل قرار گیرد. میتوان مقدار پنس را میان دو یا چند محل تقسیم کرد.
برای مثال میتوان بخشی از حجم را به سرشانه و بخش دیگر را به کمر منتقل کرد. در این حالت دو خط انتقال تا نقطه سینه رسم میشوند و هنگام بستن پنس اولیه، مقدار بازشدگی میان خطوط جدید تقسیم میشود.
میزان تقسیم میتواند متقارن یا نامتقارن باشد و به طرح نهایی لباس بستگی دارد.
تبدیل پنس به برش پرنسسی
یکی از کاربردهای مهم انتقال پنس، تبدیل حجم پنس به خط برش است. برش پرنسسی نمونه شناختهشدهای از این روش است.
در این روش خط طراحی از سرشانه یا حلقه آستین به سمت نقطه سینه و سپس به کمر یا پایین لباس ادامه پیدا میکند. مقدار پنس در این خط جذب شده و الگو به چند قطعه جداگانه تقسیم میشود.
به این ترتیب به جای دیده شدن یک پنس معمولی، فرمدهی لباس در درز طراحی انجام میشود.
آیا مقدار پنس بعد از انتقال تغییر میکند؟
در یک انتقال ساده، مقدار کلی حجم پنس نباید از بین برود. شکل ظاهری بازشدگی میتواند به دلیل زاویه و محل جدید متفاوت باشد، اما حجم لازم برای فرم دادن الگو حفظ میشود.
اگر هنگام بستن پنس قدیمی، پنس جدید به درستی باز نشود یا بخشی از کاغذ روی یکدیگر قرار گیرد، احتمالاً خط انتقال یا نقطه دوران به درستی انتخاب نشده است.
چگونه نوک پنس جدید را اصلاح کنیم؟
خط انتقال معمولاً برای انجام عملیات مدلسازی تا نقطه سینه ادامه پیدا میکند، اما پنس دوختهشده نباید لزوماً تا همان نقطه ادامه داشته باشد.
پس از انتقال، نوک پنس به اندازه متناسب با مدل و فرم بدن از نقطه سینه عقب برده میشود. در برخی نمونههای آموزشی M. Müller & Sohn پنسها پس از انتقال حدود 2 سانتیمتر کوتاه شدهاند، اما این مقدار یک قانون ثابت برای تمام الگوها نیست و باید متناسب با طراحی و اندام تنظیم شود.
روش برش و چرخش برای انتقال پنس
روش برش و چرخش یا Slash and Spread یکی از سادهترین روشهای عملی برای یادگیری انتقال پنس است.
در این روش کاغذ الگو از محل جدید تا نقطه دوران برش میخورد و سپس با بسته شدن پنس قبلی، قطعه الگو حول نقطه سینه میچرخد. نتیجه این چرخش باز شدن پنس در محل جدید است.
این روش به دلیل قابل مشاهده بودن حرکت پنس، برای هنرجویانی که تازه مدلسازی را شروع کردهاند بسیار مناسب است.
انتقال پنس با روش محور یا Pivot
در روش محور میتوان بدون بریدن کامل الگو، قطعه را حول نقطه سینه چرخاند و موقعیت جدید خطوط را روی کاغذ دیگری علامتگذاری کرد.
منطق هر دو روش یکسان است؛ پنس قبلی بسته میشود و همان مقدار در محل دیگری باز میشود. تفاوت اصلی در نحوه اجرای عملیات روی کاغذ است.
بعد از انتقال پنس چه قسمتهایی باید کنترل شوند؟
مدلسازی با باز شدن پنس جدید تمام نمیشود. قبل از استفاده از الگو باید خطوط اصلی دوباره کنترل شوند.
- نوک پنس در محل مناسبی نسبت به نقطه سینه قرار داشته باشد.
- دو ضلع پنس طول قابل تطبیقی داشته باشند.
- خط سرشانه پس از بستن پنس صاف باشد.
- حلقه آستین شکستگی غیرطبیعی نداشته باشد.
- خط یقه بعد از انتقال پنس به یقه اصلاح شود.
- خط پهلو در محل پنس زاویه ناخواسته ایجاد نکند.
- خط کمر بعد از بستن پنس کنترل شود.
- راستای الگو یا Grainline به اشتباه تغییر نکرده باشد.
اشتباهات رایج هنگام انتقال پنس
استفاده از نقطه اشتباه به عنوان محور
اگر انتقال پنس سینه حول نقطه صحیح انجام نشود، حجم الگو ممکن است تغییر کند و محل پنس جدید با فرم واقعی بدن هماهنگ نباشد.
حذف کردن پنس به جای انتقال آن
پاک کردن خطوط پنس به معنی حذف حجم آن نیست. اگر پنس بدون انتقال یا روش جایگزین حذف شود، فرم الگو تغییر خواهد کرد و لباس ممکن است در قسمت سینه به درستی قرار نگیرد.
دوخت پنس تا نقطه سینه
ادامه دادن نوک پنس دقیقاً تا برجستهترین نقطه سینه میتواند فرم تیز و نامناسبی روی لباس ایجاد کند. نوک نهایی باید متناسب با مدل از نقطه سینه فاصله داشته باشد.
اصلاح نکردن لبه الگو بعد از انتقال
بعد از جابهجایی پنس، لبههایی مانند یقه، حلقه، سرشانه یا پهلو ممکن است نیاز به اصلاح داشته باشند. این خطوط را قبل از برش پارچه مجدداً بررسی کنید.
مدلسازی روی نسخه اصلی الگوی پایه
همیشه از الگوی پایه یک کپی تهیه کنید. نگه داشتن یک نسخه سالم از الگوی اصلی باعث میشود برای هر مدل جدید مجبور به رسم دوباره الگوی پایه نباشید.
انتقال پنس چه کاربردی در طراحی لباس دارد؟
انتقال پنس فقط یک تمرین فنی نیست. این تکنیک یکی از پایههای اصلی مدلسازی لباس محسوب میشود و امکان تبدیل یک الگوی ساده به دهها طرح متفاوت را فراهم میکند.
- طراحی انواع برش پرنسسی
- ایجاد پنسهای شعاعی
- طراحی پنسهای نامتقارن
- ایجاد پنس در یقه
- تبدیل پنس به چین
- تبدیل پنس به پیلی
- ایجاد خطوط برش تزئینی
- طراحی مدلهای متقارن و نامتقارن
به همین دلیل یادگیری انتقال پنس معمولاً یکی از مراحل مهم بعد از تسلط بر رسم الگوی پایه است.
جمعبندی
در انتقال پنس الگوی مولر، حجم اصلی موردنیاز برای فرم دادن لباس حفظ میشود اما محل آن تغییر میکند. با انتخاب یک خط جدید تا نقطه سینه، برش الگو و بستن پنس قبلی میتوان پنس را به سرشانه، پهلو، کمر، یقه یا حلقه آستین منتقل کرد.
پس از انجام انتقال باید نوک پنس، خطوط اطراف الگو و فرم کلی قطعه دوباره کنترل شوند. تسلط بر همین تکنیک ساده امکان طراحی تعداد زیادی مدل مختلف را تنها با استفاده از یک الگوی پایه فراهم میکند.
سؤالات متداول درباره انتقال پنس در الگوی مولر
آیا با انتقال پنس اندازه لباس تغییر میکند؟
در انتقال صحیح پنس، حجم اصلی موردنیاز الگو حفظ میشود و فقط محل ایجاد آن تغییر میکند؛ بنابراین هدف از انتقال پنس تغییر سایز لباس نیست.
آیا میتوان پنس سینه را به هر قسمت از الگو منتقل کرد؟
پنس را میتوان به بسیاری از نقاط اطراف بالاتنه منتقل کرد، مشروط بر اینکه خط انتقال با ساختار الگو و نقطه دوران صحیح هماهنگ باشد.
آیا میتوان یک پنس را به دو پنس تبدیل کرد؟
بله. مقدار پنس اصلی را میتوان میان دو یا چند محل تقسیم کرد؛ برای مثال بخشی از پنس به سرشانه و بخش دیگر به کمر منتقل شود.
آیا پنس جدید باید تا نقطه سینه ادامه داشته باشد؟
خیر. در مرحله انتقال، خط تا نقطه سینه رسم میشود اما نوک پنس نهایی معمولاً قبل از رسیدن به نقطه سینه پایان مییابد.
تفاوت انتقال پنس و حذف پنس چیست؟
در انتقال پنس، حجم پنس به محل دیگری منتقل میشود. حذف ساده پنس بدون جبران حجم میتواند فرم و اندازه الگو را تغییر دهد.
آیا میتوان پنس را به برش تبدیل کرد؟
بله. یکی از کاربردهای مهم انتقال پنس، جذب مقدار پنس در خطوط برش مانند برش پرنسسی است.
بهترین روش برای یادگیری انتقال پنس چیست؟
روش برش و چرخش برای شروع بسیار مناسب است، زیرا بسته شدن پنس قبلی و باز شدن پنس جدید به صورت فیزیکی روی الگو قابل مشاهده است.
“`